Tachtig jaar vrijheid: het belang van lessen over de Tweede Wereldoorlog

Deventer viert tachtig jaar vrijheid, de stad staat stil bij de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Er is nog veel aandacht voor het onderwerp, en het lijkt steeds relevanter te worden.

Het is rumoerig in het Etty Hillesum Centrum, leerlingen uit groep acht van een basisschool uit de omgeving zoeken lachend en pratend een zitplaats op. De leerlingen vallen stil wanneer de les start. Ze kijken naar een foto uit 1942. Erop staat een groep kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Deventer woonden. “Je zou ze tegen kunnen komen, toch?” vraagt Jeanine Rottier, die op vrijwillige basis lesgeeft in het centrum. “De kans is klein,” zegt een leerling. “Ze waren Joods. Ze kunnen vermoord zijn.”

Haar collega vertelt over gebeurtenissen tijdens het interbellum. “Komt het bekend voor? Dat grenzen gesloten worden voor vluchtelingen?” In de voormalige school voor Joodse kinderen, wordt tegenwoordig lesgegeven over de gevolgen van uitsluiting en discriminatie. Er wordt gekeken hoe deze de maatschappij beïnvloeden en hebben geleid tot de Holocaust. Jeanine Rottier ziet dat de samenleving onder druk staat en dat mechanismen die hebben geleid tot een Holocaust, weer naar voren komen.

Wil je weten hoe de lessen hierover eruitzien? Kijk de video:

Van universiteitsbezettingen door pro-Palestijnse studenten tot escalerende protesten rondom het asielbeleid: er is in Nederland steeds vaker sprake van hardere maatschappelijke debatten. Tijdens protesten wordt met stenen gegooid, zwaar vuurwerk afgestoken en wordt de Mobiele Eenheid ingezet. Onze koning begon dit jaar zijn troonrede dan ook met de woorden: “Helaas lijken in Nederland mensen steeds vaker tegenover elkaar te staan. Op straat, online, op universiteiten en niet in de laatste plaats ook in Den Haag.”

Geen verplicht examenvak

Geschiedenisdocent Paul Meijer geeft les op het Etty Hillesum Lyceum in Deventer. Hij ziet dat geschiedenis leerlingen helpt om de wereld van nu en conflicten die plaatsvinden, te begrijpen. Toch krijgen niet alle leerlingen geschiedenisles, het is geen verplicht examenvak. Alleen binnen de profielen cultuur en maatschappij en economie en maatschappij van havo en vwo is het verplicht.

“Het zijn de mensen die nu jong zijn, die het later moeten doen: een goede start is het halve werk,” merkt leerling Floris van Dijk op. Hij gaf vorig jaar een speech tijdens de Dodenherdenking in Deventer, getiteld ‘de Nuance’. Hij vraagt de samenleving om beter naar elkaar te luisteren en relativeringskracht in te zetten.

Luister het audiobericht over het belang van geschiedenislessen en de speech van Floris: